Basın Bülteni YERLİ DİZEL MOTOR ve PARÇALARI İMALATI
Yerli motor parçaları imalatçılarının ana sanayi tedarikçisi olabilmesi önünde büyük engeller var.
Yerli motor imalatı 60 yıldır gündemde. Buna rağmen her geçen yıl motor imalat kapasitemizde artış yerine düşüş yaşanıyor. Ana Sanayinin küresel markalarla entegre olmasının doğal sonucu. Türkiye deki tek istisna Ford Otosan Cargo Kamyonun Ecotorq motoru. Onun da imalat adedi çok düşük. Diğer marka kamyon, otobüs , traktör, iş makineleri, lokomotif , gemi… hepsi lisans ve ithal motor kullanıyorlar. Motorun yurtdışında tasarlanması aşamasında, parçalarının küresel tedarikçileri belirlenmiş oluyor. Parça geliştirme test ve sertifikasyon maliyetleri onlara yüklendiği için, alternatif tedarikçi yarı fiyatına teklif verse bile ana sanayi tedarikçisi olabilmesi neredeyse imkansız oluyor. Diyelim ki, Konya lı bir piston imalatçısı, kaliteli imalatını kanıtlamış. Bursa’da yabancı sermayeli bir ana sanayi fabrikasının motor montaj hattına parça vermesi mümkün değil. Tek fırsatı, bu markanın yetki almış küresel imalatçısını ikna edip, ona imalat yapıp, yurtdışı üzerinden Bursa daki montaj hattına vermek. Yola erken çıkan, tabiidir ki köşeleri tutacak.
Motor Yenileme Sektörü Parça Tedarikçileri daha şanslı.
Motor parçaları yenileme sektöründe imalat imkânı ise daha canlı. Rekabet bu düzeyde ana sanayi tedarikçisi ürünü ile “ yan sanayi “ olarak adlandırılan ürün tedarikçisi arasında gerçekleşiyor. Eskiden motor imalatçısı yenileme sırasında kendi orijinal parçasını kullanılmaması halinde motor ve taşıtın ürün sorumluluğunu üstlenmeyeceğini ifade ederek rekabeti kırıyordu. Fakat AB “Blok Muafiyeti” olarak adlandırılan mevzuatını devreye sokarak, yan sanayi ürünlerinin “eşdeğer ürün“ sertifikası almaları halinde, taşıt üreticisi marka servislerinde kullanılmasının engellenemesini yasakladı. Şimdi hem iç piyasada hem de küresel rekabetlerinde ileriye gidebilmeleri için “ eşdeğer ürün “ sertifikası alabilmeleri gerekiyor.
“Eşdeğer Ürün“ Sertifikası nasıl alınıyor?
Motor parçası imalatçıları için problem burada da devam ediyor. Çünkü, ana sanayi tedarikçisi motora parça hazırlarken hangi ArGe Test ve Sertifikasyon aşamalarından geçmesi gerekiyorsa, yan sanayici de aynı testlerden geçmek zorunda. Türkiye de bu amaçla motor mühendisliği ve test sertifikasyon hizmeti veren bir firma yok. Çünkü, motorların laboratuar ortamında ve taşıt üzerinde
motora gelen dinamik yüklerin tam anlamıyla simulasyonunun gerçekleştirildiği pahalı yatırımlar gerekiyor. Yurtdışı Sertifikasyon için yabancı laboratuarlarından faydalanmak isteyenler de, parçanın ait olduğu motoru da tedarik edip teste alabilmesi gerektiği için maliyetlerini altından kalkamayacak seviyeye çıkartıyor.
Ekmek yemek için; unu, suyu, tuzu biraraya getirip pişirmek bize düşüyor.
Türkiye de yeterli sayıda kurulu test laboratuarı kapasitesi var. Tuzeks AŞ bu tesislerin çoğunu yerli imkanlarla kurmuş olan bilgi ve tecrübeye sahip bir firma. Türkiye de ilk defa 10.000 beygire kadar yüksek hızlı dizellerin test imkânı sağlayacak bir laboratuarı çalışır duruma getirdi. Böylece, yüksek katma değere sahip; gemi, tank, lokomotif, iş makinesi, jeneratör vb motor komponentlerinin
yerlileştirilerek, bu motorların orijinal ekipman parçaları ile rekabet edebilmek üzere test edilip eşdeğerlik sertifikalandırılması mümkün olacak.
ÇÖZÜM: Kümelenme yoluyla “ eşdeğer ürün” sertifikası alabilmek mümkün.
Önce Motor parça imalatçılarının katılımı ile bir Kümelenme başlatılacak. Daha sonra, en yüksek katma değer yaratan motor tipinden başlanarak parça yerlileştirme fizibilitesi gerçekleştirilecek. Seçilen her bir motora parça yerlileştirmesi yapmaya aday firmalar arasından her bir parça için bir tedarikçi belirlenecek. Kosgeb / Teydeb destekleri ile eşdeğer ürün kalitesinde parça geliştirme süreci başlatılacak. Diyelim ki 3 adet piston imalatçısı sürece katılmak istiyor. Her birinin aynı motora değil farklı
motorlara parça geliştirmeleri sağlanarak hem ekonomik ölçek sağlanacak hem de ürün bazında uzmanlaşma yoluyla, gereksiz rekabet yaratılmamaya çalışılacak. Motoru filo sahibinden temin edilerek, uluslararası normlara uygun, sözleşmeli test laboratuarında, ömür ve dayanıklılık testleri başlatılacak. Sertifika vermeye yetkilendirilmiş şahit uzmanlar tarafından tüm süreç ve test sonuçlarının dökümantasyonu incelenerek onaylanacak.
Yenilenecek motorun sahibi kazanacak. Sertifikalı orijinal eşdeğer parçayı daha çabuk ve daha ekonomik şartlarda tercih edecek.
Yerli Parça İmalatçısı kazanacak. Sertifikalı ürün hem iç hem de tüm küresel piyasada rekabet edebilir olacak.
Ana Sanayi ( OEM- Tier 1 ) ve Küresel tedarikçi olma yolu “eşdeğer ürün” den geçiyor.
Yerli Motor ArGe ve Test Mühendisliği gelişecek. Test Merkezleri oluşacak
Türk Ekonomisi kazanacak. Yerlileştirilen ithal parça sayesinde katma değer yurtiçinde kalacak.
Dövizden tasarruf edilecek. Cari açık azalacak. 2023 hedeflerine yaklaşılacak.
Yerli Motor sanayisinin kurulabilmesi için de ArGe sürecine katılabilecek ölçekte parça imalatçıları
altyapısının gelişmiş olması lazım.
İsmail Göncüoğlu
Tuzeks AŞ / Otomotiv Test Mühendisliği / IDOSB – Tuzla / Istanbul
Büyük Motor Parçaları Eşdeğer Ürün Sertifikasyonu
Komple anahtar teslim test odası planlama ve projelendirme, Temel vibrasyon izolasyonu, Test odası mekaniği, Baseplate, motor ayakları, şaft muhafazası, Motor arabası; otomatik, yarı otomatik docking, Dinamometre; montaj, işletmeye alma, komple hizmetleri, Veri toplama sistemi; projelendirme, imalat, entegrasyon, komple hizmetleri, Motor test otomasyonu; montaj, işletmeye alma, komple hizmetleri, test çevrimi, gaz kolu otomasyonu, Algılayıcılar; sıcaklık, basınç, nem, tork, devir, Motor suyu soğutma ve otomatik kontrolu, Motor yağ soğutma ve otomatik kontrolu, Yakıt soğutma ve otomatik kontrolu, Emme havası şartlandırma; sıcaklık ve nem kontrolu, Tüm motor test yan tesisleri: havalandırma, güvenlik sistemli yangın söndürme, atıkların işlenmesi

www.tuzeks.com.tr | 2013